ZIJ HOUDEN DE WINDMOLENS DRAAIENDE

EUROPA 50 jaar geleden was de haven van Esbjerg in het Deense West-Jutland de thuishaven van honderden vissersboten. Nu wordt het grote havengebied gedomineerd door schoepen, gondels en masten van windmolens die wachten op een nieuwe bestemming om duurzame energie te produceren.

Vattenfall is al sinds 2006 in Esbjerg aanwezig: gestart in een kantoortje met slechts acht mensen is het nu een drukke, internationale locatie met 74 mensen uit zes landen. Zij zijn betrokken bij projecten als DanTysk, Sandbank en binnenkort ook Horns Rev 3. Maar ook de dagelijkse exploitatie en het onderhoud van bestaande onshore- en offshore-windparken ligt in hun handen. Kortom: Esbjerg is een kenniscentrum voor windenergie.

Essentiële data
Vanuit een kamer op de eerste verdieping van het Vattenfall-kantoor, dat op het havengebied uitkijkt, heeft Jan Jørgensen de leiding over acht mensen én een van de grootste bewakingscentra voor windmolens in Noord-Europa. Jørgensen en zijn mensen houden sinds 2008 niet alleen 24 uur per dag alle windmolens in de gaten, maar ook Vattenfalls windenergieproductie, die sinds 2008 ruim verdubbeld is. Jan vindt zijn betrokkenheid bij die grote uitbreiding op het gebied van windenergie spannend en uitdagend.
"Wij houden 24 uur per dag de onshore- en offshore-windparken in de gaten, verzamelen data en maken deze beschikbaar voor de organisatie. Vanwege de constante ontwikkelingen in Vattenfalls windenergieactiviteiten krijgen we er continu nieuwe taken bij."

Sinds 2002 heeft Vattenfall ongeveer vijf miljard euro in windenergie geïnvesteerd. Het bewakingscentrum stuurt essentiële, gedetailleerde informatie naar de handelslocaties in Amsterdam, Hamburg en Stockholm, zowel over het aantal windmolens dat beschikbaar is, als over windmolens die door storingen of onderhoud buiten gebruik zijn.

Laat de windmolens draaien
Het bewakingscentrum is eigenlijk het belangrijkste knooppunt in de continue strijd om de windmolens draaiende te houden. In de Zweedse bergen en in de 32 meter diepe, stormachtige wateren van de Noordzee trotseren de windmolens steeds de krachten van de natuur en daar moet het bewakingscentrum voortdurend op inspelen.

"Naast veiligheid is beschikbaarheid het belangrijkst, en als de mensen aan het einde van de dag naar huis gaan, nemen wij het over. Als een van de windmolens niet meer draait, proberen wij hem meteen weer aan de gang te krijgen. In 2014 hebben we 2.139 keer een windmolen moeten herstarten die buiten de normale werktijden was stilgevallen. Daardoor konden de windmolens zo'n 15 miljoen kWh produceren die anders verloren was gegaan", voegt Jørgensen toe.

Veiligheid op afstand
De windmolens staan verspreid over grote afstanden; het uitvoeren van werkzaamheden aan de windmolens kan daarom eenzaam en gevaarlijk zijn, ook als onze monteurs met zijn tweeën werken. Dankzij Jørgensens team wordt de informatie over collega’s die in de windmolens werken op één centrale plaats verzameld, zodat we altijd weten wie waar is.
"De servicemonteurs bellen ons als ze in de windmolen zijn, ze vertellen ons wat ze gaan doen en ze bellen ons weer als ze de windmolen verlaten. Dat is een belangrijke verbetering in de veiligheid, die we eerst bij onze onshore-windmolens in Denemarken en Zweden hebben toegepast. Nederlandse en Britse locaties overwegen nu ook of ze dat proces willen volgen."

Interesse in software
Het hele bewakingssysteem is volledig door de softwareontwikkelaars van Vattenfalls SCADA-team in  Fredericia (Denemarken) ontwikkeld. Meerdere externe bedrijven willen ons systeem kopen.
"Het antwoord op die vraag is altijd nee", zegt Jan. "We hebben een uniek systeem ontwikkeld, dat data van ongeveer 50 zeer verschillende soorten windmolens verwerkt. Vorig jaar werden zo'n 74.000 alarmen en incidenten in het systeem verzameld en gecategoriseerd, zoals stilstandtijd door onderhoud en storingen en het soort storing. Dat is een goudmijn aan data die we gebruiken om bestaande windmolens te optimaliseren en om een kennis-database op te bouwen voor de planning en bouw van nieuwe windparken."

Esbjerg op de kaart
Head of Generation Wind Nordic Bent Johansen is verantwoordelijk voor het kantoor in Esbjerg en hij vindt dat de investeringen in windenergie niet alleen belangrijk zijn voor de organisatie zelf. "Vattenfall heeft Esbjerg op de kaart gezet als de energiemetropool die deze stad graag wil zijn. Wat betreft exploitatie en onderhoud hebben wij het grootste kantoor in Esbjerg en we zetten veel leveranciers aan het werk, onder meer voor boot- en helikopterdiensten en reserveonderdelen. Maar ook bijvoorbeeld de plaatselijke smid."

Gerelateerde content