LEVENSREDDENDE ACTIES BELOOND MET GOUDEN HELMEN

zweden Twee ernstige ongevallen hadden tragisch kunnen eindigen, maar dat werd voorkomen door het doortastende optreden van Rickard Strand en Mats Westberg.

Dankzij tegenwoordigheid van geest en resoluut handelen zijn twee collega's vandaag nog steeds in leven, terwijl ze anders waarschijnlijk zouden zijn omgekomen. Voor hun optreden kregen Rickard Strand en Mats Westberg de onderscheiding de Gouden Helm, een prijs die binnen Vattenfall sinds 1958 wordt uitgereikt.

"Ik voel me natuurlijk zeer vereerd, maar vind het tegelijkertijd een beetje vreemd. Ik bedoel: waarom krijg ik een prijs voor iets wat heel vanzelfsprekend lijkt?" zegt Rickard Strand, die projectmanager is bij Vattenfall Vattenkraft in Luleå. Hij redde het leven van een collega die bewusteloos vastgeklemd zat in haar total loss gereden auto na een aanrijding met een bus.

Rickards uitspraak wordt begrijpelijker wanneer hij vertelt dat hij al meer dan dertig jaar deel uitmaakt van een vrijwilligersteam van alpine reddingswerkers. Door de jaren heen heeft hij al vele dramatische ongevallen gezien, met gelukkige maar ook minder gelukkige afloop.

Verstikking voorkomen
In dit geval was het onmiskenbaar een geluk bij een ongeluk dat een ervaren iemand als eerste ter plaatse was op die ochtend in november. Rickard Strand zag dat er iemand was achtergebleven in de totaal vernielde auto en slaagde erin de rand van de kapotte voorruit vast te pakken, waarna hij de ruit lostrok en tussen de geactiveerde airbags naar binnen kroop. In de auto zat een bewusteloze vrouw vastgeklemd in een onnatuurlijke houding.

"Ik zorgde ervoor dat ze kon ademen en legde haar in een betere houding, maar het duurde even voordat ik besefte dat de gewonde een collega van het kantoor in Luleå was", zegt Rickard.

Tegelijkertijd hadden mensen in de bus die bij het ongeval betrokken was 112 gebeld en een kwartier later waren de hulpdiensten en een traumahelikopter ter plaatse. De gewonde vrouw werd losgezaagd en naar het ziekenhuis gevlogen voor medische zorg en revalidatie. Op dit moment gaat het beter met haar, maar ze is nog niet helemaal hersteld.

Door het ijs gezakt
De andere winnaar van de Gouden Helm, Mats Westberg, technicus bij Vattenfall Nordic Services in Örnsköldsvik, heeft anders dan Rickard geen eerdere ervaring met ernstige ongevallen. Tijdens zijn 39 jaar bij Vattenfall heeft hij nooit iets meegemaakt wat vergelijkbaar is met het verdwijnen van een collega onder het ijs met zijn sneeuwscooter.

"Gek genoeg werd ik helemaal niet bang, maar bleef ik kalm toen ik begreep dat er gevaar dreigde."

Mats Westberg bevond zich in de bossen nabij Blattnicksele in Lapland en was samen met een collega sneeuw van elektriciteitskabels aan het verwijderen, toen het ongeval gebeurde.

"Ik passeerde met mijn sneeuwscooter een vijf meter brede bevroren waterpoel, stopte en begon te werken. Het was donker geworden en na enkele minuten zag ik een onrustig, flakkerend lichtje ongeveer honderd meter achter me, waar mijn collega aan het werk was. Toen begon ik te vermoeden dat er iets niet in orde was en reed ik met de scooter terug."

De collega was met zijn scooter door het ijs gezakt en worstelde in het ijskoude water om uit het wak te komen, terwijl het zware gereedschap in zijn werkgordel hem naar de diepte trok. Zijn hoofdlamp was de bron van het flakkerende lichtje dat Mats Westberg tot actie aanzette.

Wanhopig
"Hij was wanhopig, maar ik kon hem vastpakken en omhoogtrekken. Het was buiten min 15 graden en toen hij weer boven was, liet ik hem op het scooterspoor heen en weer springen om warm te blijven, terwijl ik een collega met een auto ging halen enkele kilometers verderop."

In de auto kon hij droge kleren aantrekken en het avontuur liep zonder complicaties af. De collega ging de volgende dag alweer aan het werk en de scooter kon worden geborgen.

"Als ik dat lichtje van zijn hoofdlamp niet had gezien, zou ik niet zo snel zijn omgekeerd en dan had het heel slecht kunnen aflopen", zegt Mats.

Rickard Strand
Mats Westberg

Elf genomineerden
Rickard en Mats namen de Gouden Helm in ontvangst in Arenastad, waar de uitreiking het hoogtepunt was van een hele dag die was gewijd aan arbeidsmilieukwesties en waaraan managers, veiligheidsfunctionarissen, beroepsvertegenwoordigers, HR-personeel en verschillende arbeidsmilieudeskundigen meewerkten.

Dag Svensson, woordvoerder van de Arbeidsmilieuraad van Vattenfall, reikte de Gouden Helmen uit:

"De prijs wordt uitgereikt aan medewerkers van de Vattenfall Group die ’doortastend hebben ingegrepen en moedig hebben gehandeld in verband met een ongeval met mensen’ volgens dezelfde principes als toen de prijs zestig jaar geleden werd ingesteld", zegt hij.

Sinds het begin is de prijs tot nu toe aan 144 mensen uitgereikt. Dit jaar waren er elf genomineerden.

"Bij alle genomineerden is er sprake van belangrijk, moedig optreden dat alle waardering verdient, maar de jury heeft uiteindelijk besloten om twee winnaars te kiezen", zegt Dag Svensson.

Gerelateerde content