ELEKTRISCHE AUTO'S, ONDANKS MILIEUSCHULD, BETERE MILIEUKEUZE

Zweden De milieu-eigenschappen van elektrische auto's overtreffen duidelijk de klimaatuitstoot van de accuproductie.

Een onlangs gepubliceerd onderzoek van het Zweedse onderzoeks- en adviesbureau IVL Svenska Miljöinstitutet, laat het klimaateffect van elektrische auto's zien op basis van onder andere de CO2-uitstoot bij de productie van accu's. Het onderzoek van IVL heeft de aandacht van de media getrokken en sommigen noemen elektrische auto's zelfs ‘milieuboeven’.

Uit het door IVL verrichte literatuuronderzoek komt een feit naar voren dat eerder nauwelijks aan de orde is geweest in het debat over de milieu-eigenschappen van elektrische auto's: de op dit moment grote klimaatuitstoot als gevolg van de productie van lithium-ion-accu's voor elektrische auto's. Daardoor hebben elektrische auto's in feite een ‘milieuschuld’ in vergelijking met diesel- en benzineauto's: elke kilowattuur accucapaciteit veroorzaakt volgens het rapport een uitstoot van 150-200 kilo CO2-equivalenten.

Grote verschillen
"Het klopt dat nieuwe elektrische auto's met de huidige lithium-ion-accu's al vanaf het begin een bepaalde ‘klimaatschuld’ hebben. Maar als je kijkt naar de totale levenscyclus van de auto, heeft de elektrische auto duidelijk een minder grote CO2-uitstoot tot gevolg dan diesel- en benzineauto's. Vooral in Zweden, waar de energiemix veel schoner is dan op het vasteland van de EU", zegt Helle Herk-Hansen, Head of Environment bij Vattenfall.

Volgens een onderzoek dat adviesbureau Ramböll heeft uitgevoerd in opdracht van Vattenfall, zijn er grote verschillen voor wat betreft de typische levenscyclusuitstoot van CO2-equivalenten tussen de verschillende typen auto's (inclusief de winning van grondstoffen, fabricage, gebruik, onderhoud en recycling). De gemiddelde CO2-uitstoot van een benzineauto bedraagt gemiddeld 250 gr/km, bij een dieselauto is dat 200 gr/km en bij een elektrische auto op het vasteland van de EU 190 gr/km. In Zweden heeft een gebruikte elektrische auto een uitstoot van maximaal 70 gr/km tot gevolg. De berekening gaat uit van een accucapaciteit van 24 kWh*, wat overeenkomt met een Nissan Leaf of Renault Zoe van enkele jaren oud.

Uitstoot door de productie van accu's
Bij elektrische auto's hebben de accu's een grote invloed op de totale klimaatafdruk van de productie van de auto. De meeste moderne elektrische auto's hebben lithium-ion-accu's, die tot nu toe voornamelijk in Azië worden gemaakt. Daar wordt elektriciteit nog steeds grotendeels met kolen geproduceerd, hoewel het aandeel duurzame elektriciteitsproductie toeneemt.

Enkele autofabrikanten, waaronder Tesla en Mercedes, zijn gestart met het bouwen van eigen accufabrieken, onder meer om de klimaatprestaties van elektrische auto's te verbeteren. De Amerikaanse accufabriek van Tesla in de staat Nevada, Gigafactory, zal bijvoorbeeld geheel op duurzame elektriciteit uit zonnecellen gaan draaien. Dat betekent dat de klimaatafdruk van Tesla-auto's, die de grootste accu's op de markt hebben, in de toekomst aanzienlijk wordt verkleind.

Het nieuw opgestarte Zweedse bedrijf Northvolt, waarin Vattenfall een minderheidsaandeel heeft, is van plan om een gloednieuwe accufabriek in Zweden of Finland te bouwen. Als bij de accuproductie gebruik wordt gemaakt van schone elektriciteit uit waterkracht, wordt de klimaatafdruk van de elektrische auto kleiner dan die van moderne of oudere elektrische auto's.

Recycling van accu's
Er zijn ook andere manieren om de klimaatafdruk van de accu's van elektrische auto's te verkleinen. Accu's van het lithium-ion-type verliezen geleidelijk een deel van hun opslagcapaciteit, maar ze kunnen nog heel wat jaren worden gebruikt voor de energieopslag binnen het elektriciteitsnet. Een groot aantal accu's wordt daarbij samengekoppeld tot grotere accupakketten, die het elektriciteitsnet in evenwicht kunnen houden en elektriciteit kunnen toevoeren als de elektriciteitsproductie op basis van waterkracht en zonne-energie laag is.

"We hebben een samenwerkingsverband met autofabrikant BMW in Hamburg, genaamd Second Life, waarbij we accu's uit elektrische BMW-auto's hergebruiken voor het opslaan van duurzame elektriciteit. We gaan ook tot 1.000 lithium-ion-accu's aanschaffen voor het stabiliseren en in evenwicht houden van het elektriciteitsnet in aansluiting op windparken. Het Nederlandse Prinses Alexia Windpark is een van de windparken die met accu's zijn uitgerust om de kwaliteit van het elektriciteitsnet te verbeteren", vertelt Helle Herk-Hansen.

De klimaatafdruk en het milieueffect van accu's worden ook verminderd door ze zoveel mogelijk te recyclen. Op dit moment worden alleen de waardevolste materialen nikkel, kobalt en koper gerecycled, maar aluminium en lithium bijvoorbeeld niet.

"Het is ongelooflijk belangrijk dat het recyclen van metalen financieel rendabel wordt naarmate het aantal accu's steeds groter wordt. Dat is iets waarvoor de accubranche moet zorgen om het klimaateffect van elektrische auto's en andere door accu's aangedreven producten te verminderen", zegt Helle Herk-Hansen.

Vattenfall investeert in elektrische auto's
Volgens Helle Herk-Hansen is het belangrijk dat de elektrificatie van de vervoerssector wordt voortgezet. Zij juicht het ook toe dat Vattenfall meedoet aan deze transitie en er een pioniersrol in vervult.

"Het is goed dat Vattenfall haar hele wagenpark vervangt door elektrische voertuigen. Ondanks de milieuschuld die ontstaat bij de autoproductie zijn elektrische auto's een betere keuze voor het milieu dan auto's die op fossiele brandstoffen rijden. Ze bieden bovendien goede mogelijkheden om nog beter te worden qua milieu, terwijl auto's met een verbrandingsmotor minder potentieel hebben", aldus Helle Herk-Hansen.

Elektrificatie wegverkeer
Het wegverkeer is verantwoordelijk voor ongeveer 20 procent van de CO2-uitstoot in Europa; in Zweden is dat ongeveer 30 procent. Ongeveer een derde daarvan komt voor rekening van personenauto's. Velen zien de elektrificatie van het wegverkeer als een grote kans om binnen deze sector de CO2-uitstoot terug te dringen, die nog steeds voor een groot deel van fossiele brandstoffen afkomstig is.

* Renault Zoe heeft nu een nieuwe generatie accu's met een hoger rendement waarbij de accucapaciteit met 80 procent is verhoogd van 24 tot 41 Kwh, terwijl het gewicht slechts vijf procent is toegenomen.

Gerelateerde content